Datça Yarımadası'nın yaklaşık 235 kilometrelik kıyısı, irili ufaklı 52 koyla girintili çıkıntılı bir çizgi çizer. Bu koyların kimi uzun kumsallarla, kimi çakıllı ya da kayalık kıyılarla çevrilidir. Bir bölümüne ilçe merkezinden yürüyerek ya da minibüsle gidilir, bir bölümüne ise en kolay tekneyle ulaşılır. Yarımada, 1990'da ilan edilen Datça-Bozburun Özel Çevre Koruma Bölgesi'nin içinde yer alır.
Bu rehber, Kızlan'da bulunan otelimizde konaklayan misafirlerimiz için yüzme noktalarını bölge bölge bir araya getiriyor. Mesafeler ilçe merkezine göre ve yaklaşıktır; ulaşım ve tesis durumu sezona göre değişebileceğinden yola çıkmadan önce yerinde bilgi almanızı öneririz.
İki kıyı: Gökova ve Hisarönü
Yarımadanın kuzey kıyısı Gökova Körfezi'ne, güney kıyısı Hisarönü Körfezi'ne bakar. Datça, Ege ile Akdeniz'in buluştuğu noktada yer aldığı için kuzeydeki koylar genellikle Ege'ye, güneydekiler Akdeniz'e bakan koylar olarak anılır. Datça ilçe merkezi ve bu rehberdeki koyların çoğu güney kıyısındadır.
Yazın kuzeyden esen serin meltem genellikle öğleden sonra güçlenir, akşam saatlerinde çoğu zaman hafifler. Rüzgârlı günlerde Kargı ve Akvaryum gibi kuzey rüzgârlarına kapalı koylarda deniz genellikle daha sakindir.
İlçe merkezinde ve yakınında
Kumluk Plajı
Merkezde, Öğretmenevi ile Cumhuriyet Meydanı arasında uzanan Kumluk'un hem kıyısı hem deniz tabanı kumdur. Deniz oldukça sığ olduğu için küçük çocuklu aileler için rahat bir seçenektir. Akşamüstü kıyıdaki lokantalar masalarını kumsala kurar.
Hastanealtı Plajı
Adını yakınındaki devlet hastanesinden alan plaj, Öğretmenevi'nin doğusunda yer alır. Kum ve çakıl karışık kıyısı merkeze yürüme mesafesinde olduğu için yaz aylarında oldukça hareketlidir.
Taşlık Plajı ve Ilıca Gölü
Datça Limanı ile Ilıca arasındaki Taşlık Plajı çakıl ve kum karışıktır; kayaların arasından denize karışan tatlı su nedeniyle bazı noktalarda deniz daha az tuzludur. Hemen yakındaki Ilıca Gölü, kaynak suyuyla beslenen ve denizle bağlantısı süren küçük bir göldür. Suyu denizden daha ılıktır, içinde yüzülebilir ve şifalı olduğuna inanılır.
Kargı Koyu
İlçe merkezine yakın olan Kargı'ya yürüyerek ya da belediye otobüsüyle gidilebilir. Kuzey ve güneybatı rüzgârlarına kapalı olduğu için denizi çoğu zaman sakindir. Çakıllı bir plajı, yeme-içme olanakları ve küçük bir iskelesi vardır.
Merkezin doğusu: Marmaris yolu üzerindeki kumsallar
Kızlanaltı Plajı ve Gebekum
Burgaz mevkii ile Gebekum koruma alanı arasında kalan Kızlanaltı, yerli ve yabancı sörf meraklılarının ilgisini çeken bir sahildir. Karaincir ve Aktur minibüsleriyle ulaşılabilir. Komşusu Gebekum, koruma altındaki bir fosil kumuldur; pek çok bitki ve kuş türüne ev sahipliği yaptığı için kumuldaki bitki örtüsüne basmamaya özen gösterin.
Karaincir ve Güllük
Marmaris yolu üzerindeki Karaincir, ince kumu ve sığ denizi nedeniyle küçük çocuklu ailelerin sık tercih ettiği bir koydur. Komşu koy Güllük'ün kumu daha iridir; deniz kıyıdan kısa sürede derinleştiği için yüzmeyi iyi bilenlere daha uygundur.
Çiftlik Koyu
Marmaris yönünde, güney kıyısında yer alan Çiftlik Koyu'nun arkası çam ormanıyla çevrilidir. Aktur adıyla bilinen yazlık yerleşim bu koydadır ve ilçe merkezinden minibüs seferleri yapılır.
Mesudiye ve Palamutbükü: Knidos yolundaki bükler
Batıya, Knidos yönüne ilerledikçe Mesudiye köyünün koyları ve ardından Palamutbükü sıralanır. Yörede küçük ve korunaklı koylara "bük" denir; köy minibüsleri bu koylarla ilçe merkezi arasında ulaşım sağlar.
Hayıtbükü
Mesudiye köyü sınırlarındaki Hayıtbükü, ilçe merkezine yaklaşık 20 kilometre uzaklıktadır. Turkuaz bir denizi ve kumlu bir kıyısı vardır; deniz kıyıya yakın kesimde sığ ilerlediği için çocuklu aileler tarafından sevilir. Kıyı boyunca pansiyon, lokanta ve kafeler sıralanır; yaz aylarında kalabalık olabilir.
Ovabükü
Hayıtbükü'nün komşusu Ovabükü'nün kıyısı kum ve çakıl karışıktır; çevresindeki yeşil tepelerle daha sakin bir havası vardır. İki koy arasında kısa bir yürüyüşle geçmek mümkündür.
Kızılbük (Gabaklar)
Hayıtbükü'nün hemen doğusundaki Kızılbük, Gabaklar Plajı adıyla da bilinir. Berrak denizi, maskeyle su altını izlemek ve çevrede doğa yürüyüşü yapmak isteyenlere uygundur.
Kurubük
Ovabükü'nden Palamutbükü'ne giden yol üzerindeki Kurubük, doğal halini korur; işletme ya da şezlong yoktur. Su ve gölgelik gibi ihtiyaçlarınızı yanınızda götürmenizi öneririz.
Palamutbükü
İlçe merkezine yaklaşık 25 kilometre uzaklıktaki Palamutbükü, yarımadanın tanınmış plajlarındandır. Uzun kıyısı çakıl ve kum karışıktır; küçük bir tekne barınağı vardır, iç kesimlerde badem bahçeleri görülür. Eylül ve ekim aylarında kumsalın küçük bir bölümünde koruma altındaki kum zambakları açar; çiçekleri koparmayın ve üzerlerine basmayın.
Akvaryum Koyu
Palamutbükü'nün hemen doğusundaki bu küçük koy, adını suyunun berraklığından alır; bazı kaynaklarda Gerence adıyla da geçer. Maskeyle bakıldığında metrelerce derindeki taşlar rahatça görülür. Kuzey ve kuzeybatı rüzgârlarına kapalıdır, kenarındaki çamlar gölge sağlar. Yol kenarından dik bir patikayla inilir ve tesis bulunmaz; sağlam ayakkabı işinizi kolaylaştırır.
Kuzey kıyısı: Gökova'ya bakan koylar
Murdala Koyu
Cumalı köyünden sonra toprak yolla ulaşılan Murdala, çam ağaçlarıyla kaplı tepelerin arasında yer alır; yakınında zeytin ve incir bahçeleri vardır. Kıyısının bir bölümü kum, bir bölümü kayalıktır. Yol koşulları nedeniyle yolculuğa zaman ayırmanızı öneririz.
Çatı Koyları
Yarımadanın kuzeydoğusundaki Küçük Çatı ve Çatı, Marmaris karayoluna yakın iki komşu koydur. Çam ve günlük ağaçlarıyla çevrili bu doğal limanlar, rüzgârlı havalarda teknelerin güvenle demirlediği yerlerdendir.
Denizden ulaşılan koylar ve tekne turları
Yarımadanın pek çok koyuna en kolay denizden ulaşılır; bu koyları görmenin pratik bir yolu tekne gezisidir. Yaz sezonunda Datça Limanı'ndan kalkan günübirlik tekneler koylarda yüzme molaları verir; kalkış saatleri ve güzergâhlar değiştiği için limanda bilgi alın. Datça, mavi yolculuk rotalarının da duraklarındandır. Karia Yolu yürüyüş rotası ise Kargı, Hayıtbükü ve Ovabükü gibi koylardan geçer.
Domuz Bükü
Datça Limanı'ndan genellikle tekneyle gidilen Domuz Bükü'nün çevresi çam ağaçlarıyla kaplıdır ve kum-çakıl karışık geniş bir plajı vardır. Güney dışındaki rüzgârlara kapalı olduğu için günübirlik teknelerin yüzme molası verdiği yerlerdendir.
Knidos koyları
Yarımadanın batı ucunda, Tekir Burnu'ndaki Knidos Antik Kenti iki limana bakar. Antik çağda kuzeydeki küçük liman savaş gemilerine, güneydeki liman ticaret gemilerine ayrılmıştı. Ören yerine karayolunun yanı sıra Datça'dan tekneyle de gidilebilir; yol boyunca yarımadanın girintili kıyısı izlenir.
Mavi Bayrak
Mavi Bayrak; plajları su kalitesi, çevre yönetimi, can güvenliği ve çevre eğitimi gibi ölçütlerle değerlendiren uluslararası bir programdır. Türkiye'de Türkiye Çevre Eğitim Vakfı (TÜRÇEV) tarafından yürütülür. Datça'da bu ödülü almış plajlar vardır, ancak ödüller her yıl yeniden belirlenir. Güncel listeye Mavi Bayrak Türkiye (yeni sekmede açılır) sayfasından ulaşabilirsiniz.
Pratik öneriler
- Yaz aylarında öğle güneşi çok etkilidir; gölgeyi, şapkayı ve güneş kremini ihmal etmeyin, yanınızda yeterince su bulundurun.
- Koyların çoğunda kıyı çakıllı ya da kayalıktır. Deniz ayakkabısı hem denize girişi kolaylaştırır hem de kayalar arasında rastlanabilecek deniz kestanelerine karşı korur.
- Meltem genellikle öğleden sonra güçlenir; sabah saatleri yüzmek için çoğu zaman daha sakindir. Rüzgârlı havada şişme yatak ya da simitle açığa açılmayın.
- Yarımada Özel Çevre Koruma Bölgesi'dir. Kum zambakları ve Gebekum kumulu gibi hassas doğal varlıklara ve deniz canlılarına saygı gösterin.
- Çöpünüzü geri götürün; tek kullanımlık plastik yerine doldurulabilir şişe ve bez çanta tercih edin.
- Minibüs ve tekne saatleri sezona göre değişir; dönüş saatini yola çıkmadan öğrenin.